Yaratıkların Bilgeliği

Charles Augustus Strong (Çev. Nergis Tanç)
Otonom Yayıncılık, İstanbul, 64 sayfa

Felsefenin klasik problemleri yaratıklar arasında tartışılsaydı nasıl olurdu? Böyle bir kurgu Amerikalı felsefeci ve psikolog Strong tarafından yapılmış. Strong, yazılarının okunmasının zor olduğundan şikayet edenler için böyle bir kitap yazdığını ifade etmiş.

Herakleitos o kadar anlaşılmaz bir üslupla yazarmış ki yazılarını okuyacak olan kişiye eserin içinde boğulmamak için Deloslu bir dalgıcın yardımını alması gerektiği uyarısı yapılırmış. Strong, belki de aynı tepkilerden muzdaripti ve anlaşılması çok basit olan ancak felsefi derinliğinden hiçbir şey kaybetmeten küçük bir kitap kaleme almış.

“Yaratıkların Bilgeliği” adlı kitap bir solukta okunabilecek keyifli bir eser. Önsöz hariç 10 bölümden oluşuyor. Yeri geliyor bir köstebek atomcu oluyor, yeri geliyor bir kuzu Almanlar’ı okuyor veya Darwin’i okuyan bir maymun insan olmaya çabalıyor. Evrenin küçük yaratıkları “yüce” insan aklının çözemediği büyük felsefi problemleri çözmeye çalışyor.

“Balarısı ile Yabanarısı” Benim en beğendiğim bölümlerden biri. Balı “arkhe” kabul edip, evrenin bal sayesinde varolduğunu “zaman baldır” diye iddia eden Balarısı ile ona karşı argümanlar geliştiren Yabanarısı’nın tartışmasına tanık olmak oldukça keyifli. Tartışmayı kısaca özetleyelim: Yabanarısı, Balarısı’nın “zaman baldır” argümanına şöyle karşı çıkar: “Arılar iğneli canlılardır. Ayrıca bal da aslında ölümcül bileşenler içeren zehirli bir maddedir”. Balarısı,  Yabanarısı’nın bu cevabından hoşlanmaz. Çünkü Balarısı zamanın tatlı oluşundan yola çıkarak “şekerli felsefe” yapmaktadır; zaman balsa, uzay da acının kaynağı olacaktır. Bu ikisi (bal ve uzay) kesişerek şeyleri biçimlendirir… Bal uğraşların temel amacı, summum bonum (en yüksek iyi) ve azimli bir çabanın ödülüdür. En özünde bal, yaşamdır…

Kurgusal karakterlin hangi filozofları ya da felsefi akımları temsil ettiği tahmin edilebilir. Felsefeyi ele alış biçiminin özgünlüğü nedeniyle “Yaratıkların Bilgeliği” hem gençlere hem de yetişkinlere hitap ediyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir